Cập nhật 2026-11-13
Chạy luân phiên là cách điều khiển để 2 bơm chìm trong hố thu nước thay nhau chạy, một bơm hỏng thì bơm còn lại tiếp quản; khi mực nước quá cao, cả hai bơm cũng có thể bơm cùng lúc. Nhưng việc chuyển đổi dựa vào tủ điều khiển, nên nếu rơ le luân phiên, bộ điều khiển mực nước hoặc chính nguồn điện của tủ điều khiển hỏng thì cả hai bơm đều không chạy.Sự cố kiểu này thường xảy ra vào nửa đêm khi hiện trường không có người, đến lúc phát hiện thì tầng hầm đã ngập.
Tóm tắt bài viết: Bài viết giải thích cách chạy luân phiên bơm nước thải ở tầng hầm tòa nhà hoạt động, vì sao hai bơm có thể cùng dừng, và vì sao tủ điều khiển có cảnh báo mà vẫn không ai biết; sau đó dùng "ba lớp bảo vệ" gồm điện của bơm chính, điện của bơm dự phòng và mực nước hố thu nước để thông báo cho người phụ trách ngay khi bơm có sự cố. Cuối bài có phần kiểm tra 5 phút làm được ngay tối nay, danh mục kiểm tra trước mùa mưa lớn, 8 câu hỏi dành cho nhà thầu cơ điện và nội dung đề xuất gửi ban quản lý tòa nhà.
I. Một cuộc điện thoại: bơm chính hỏng, bơm dự phòng cũng không tiếp quản
Gần đây chúng tôi nhận được một cuộc điện thoại. Bơm ở tầng hầm của một tòa nhà bị hỏng; lẽ ra tủ điều khiển phải tự chuyển sang bơm dự phòng, nhưng công tắc đảm nhiệm việc chuyển cũng gặp sự cố cùng lúc, nên bơm dự phòng hoàn toàn không có điện.
Sự việc xảy ra vào nửa đêm, tầng hầm không có người. Nước dâng dần, đến sáng có người phát hiện thì cả tầng hầm đã ngập, phần nội thất và thiết bị của các cửa hàng ở tầng hầm phải làm lại toàn bộ. Yêu cầu của cư dân sau đó rất rõ ràng: bơm vừa có bất thường là phải có người biết ngay, thứ gì cần thay thì thay sớm.
Thiết bị có thể hỏng, đó không phải lỗi của ai; hỏng mà không ai biết mới là lỗ hổng cần vá.
II. Chạy luân phiên bơm nước thải là gì?
Ở chỗ thấp nhất của tầng hầm tòa nhà có một hố thu nước (còn gọi là hố bơm), nước mưa, nước thấm và nước rửa sàn đều chảy về đây. Trong hố đặt 2 bơm chìm (bơm chìm nước thải), mực nước được xác định bằng phao điện hoặc bộ điều khiển mực nước (điện cực): nước lên đến một độ cao nào đó thì bơm khởi động, bơm xuống mực thấp thì dừng. Bên cạnh là tủ điện điều khiển bơm chạy luân phiên (tủ điện động cơ), bên trong có một rơ le luân phiên, phụ trách quyết định lần này đến lượt bơm nào.
- Chạy luân phiên: hai bơm thay nhau làm bơm chính, mỗi lần khởi động đổi một bơm, giúp độ mài mòn của hai bơm đồng đều và cũng xác nhận được cả hai bơm lúc bình thường đều chạy.
- Chuyển khi hỏng: khi bơm đang chạy bị nhảy aptomat hoặc hỏng, tủ điều khiển chuyển sang bơm còn lại.
- Cùng chạy khi nước cao: khi nước vào quá nhanh và mực nước vượt mức cảnh báo, hai bơm cùng bơm.
Một số tòa nhà không chạy luân phiên mà là "bơm chính hỏng mới chuyển sang bơm dự phòng". Với cách này bơm dự phòng bình thường không quay, nên hỏng hay mất điện cũng không nhìn ra được.
III. Vì sao hai bơm cùng dừng? 6 sự cố thường gặp
| Vị trí hỏng | Điều gì xảy ra | Bình thường có nhìn ra không |
|---|---|---|
| Rơ le luân phiên, contactor | Một bơm dừng, bơm còn lại không nhận được lệnh khởi động | Không nhìn ra, phải đợi đến lúc cần chuyển đổi |
| Nguồn điện của tủ điều khiển | Aptomat (MCCB) nhảy hoặc đường dây nguồn gặp sự cố, cả hai bơm đều mất điện | Phải mở tủ điều khiển mới thấy |
| Bộ điều khiển mực nước, phao điện | Bị vật lạ kẹt hoặc mòn, nước đầy cũng không ra lệnh cho bơm chạy | Không nhìn ra, chỉ biết khi mực nước dâng lên |
| Mạch của bơm dự phòng | Aptomat nhảy, công tắc chọn bị chuyển sang thủ công hoặc tắt, đến lượt thì không chạy | Bình thường không có gì, đến lượt mới phát hiện |
| Bản thân bơm | Cánh bơm bị cát sỏi, vật lạ kẹt, bảo vệ quá nhiệt (rơ le nhiệt) nhảy, cuộn dây cháy; nếu việc chuyển đổi cũng hỏng thì không còn bơm nào bơm nước | Tiếng ồn, rung và nhảy aptomat thường xuyên là dấu hiệu |
| Mất điện | Cả tòa nhà mất điện, hai bơm cùng dừng, nước vẫn chảy vào như thường | Mưa lớn thường đi kèm mất điện, đúng lúc cần bơm nhất lại không có điện |
Rơ le luân phiên hỏng bị "chuyển sang chạy đơn": khi rơ le luân phiên hỏng, đôi khi hiện trường tháo nó ra trước và cho một bơm chạy riêng. Bơm vẫn bơm nước như thường, nhưng đã không còn dự phòng; lần sau nếu bơm này hỏng thì không còn bơm nào bơm nước. Chuyển sang chạy đơn cần ghi vào nhật ký bảo trì, cho ban quản lý tòa nhà biết và sớm sửa để trở về chế độ chạy luân phiên.
Còn một trường hợp nữa là nước vào nhanh hơn nước bơm ra, ví dụ ống vỡ, vòi nước không đóng, bơm chạy mãi cũng không cạn. Dù là trường hợp nào, cuối cùng cũng thể hiện ở mực nước trong hố thu nước.
IV. Tủ điều khiển có cảnh báo, vì sao vẫn không ai biết?
- Cảnh báo chỉ có tại chỗ: cảnh báo của nhiều tủ điều khiển chỉ là đèn báo và còi buzzer tại chỗ, ban đêm tầng hầm không có người nên không ai thấy, không ai nghe.
- Có khoảng trống giữa các kỳ bảo trì: thường khuyến nghị kiểm tra bơm mỗi 3-6 tháng một lần; nếu hỏng đột xuất giữa hai kỳ bảo trì thì chỉ biết khi nước đã dâng lên.
- Tuần tra không xuể: nhân viên trực có nhiều việc phải lo, không thể túc trực bên hố thu nước mọi lúc.
- Bơm dự phòng bình thường không chạy: bơm dự phòng hoặc mạch dự phòng hỏng thì bên ngoài trông vẫn giống hệt bình thường.
Khi xuất hiện các dấu hiệu sau, nên gọi nhà thầu đến kiểm tra: bơm chạy liên tục không dừng, khởi động và dừng quá thường xuyên, hay nhảy aptomat, tiếng ồn hoặc độ rung tăng, mực nước đã rất cao mà bơm không chạy.
V. Ba lớp bảo vệ: giám sát cả điện lẫn mực nước
Cảnh báo sớm bất thường của bơm là lắp thêm giám sát dòng điện và điện áp ở tủ điện động cơ; khi bơm mất điện hoặc dòng điện bất thường thì thông báo ngay qua điện thoại cho người phụ trách, để xử lý trước khi nước dâng lên.Giám sát điện bắt được tình trạng nhảy aptomat, mất điện, dòng điện không bình thường; những gì giám sát điện không bắt được (phao kẹt, ống nghẹt, nước vào quá nhanh) cuối cùng đều thể hiện ở mực nước.
| Lớp bảo vệ | Bảo vệ điều gì | Làm thế nào |
|---|---|---|
| Lớp 1: điện của bơm chính | Bơm chính nhảy aptomat, mất điện, điện áp sụt đột ngột, dòng điện bất thường | Lắp thêm Mô-đun cảnh báo mất điện ở tủ điện động cơ, đấu song song vào đường dây hiện có, không cần thay bơm. Có nhật ký điện áp và dòng điện, cho thấy việc nhảy aptomat thường xuyên, điện năng tiêu thụ tăng, khởi động và dừng liên tục, có thể dùng làm tham khảo cho bảo trì và thay thế sớm. |
| Lớp 2: điện của mạch bơm dự phòng | Loại hỏng không nhìn thấy, như mạch dự phòng vốn đã mất điện từ lúc bình thường | Một mô-đun giám sát tối đa 4 mạch; bơm chính, bơm dự phòng và nguồn điện tủ điều khiển có thể đấu mỗi nơi một mạch. Mạch nào mất điện thì báo ngay từ lúc bình thường, không cần đợi bơm chính hỏng mới phát hiện. Điểm đấu thực tế phải xem theo hệ thống dây của tủ điều khiển. |
| Lớp 3: mực nước hố thu nước | Phao kẹt, chuyển đổi không hoạt động, ống nghẹt, nước vào quá nhanh | Hệ thống cảnh báo ngập dùng siêu âm đo mực nước từ phía trên, không chạm vào nước, là một bộ riêng biệt với phao điện hiện có và hai bên bổ sung cho nhau. Mực nước đến ngưỡng cảnh báo thì thông báo, tại chỗ cũng có đèn và còi cảnh báo; có pin dự phòng tích hợp, khi mất điện vẫn duy trì cảnh báo. |
| Tùy chọn: tự động tiếp quản | Người còn đang trên đường, nước đã dâng | Smart Control Box có thể tự động khởi động một máy bơm khác theo mực nước. Nó chỉ làm việc cấp điện và ngắt điện; động cơ công suất lớn hoặc ba pha do thợ điện đủ chuyên môn đấu dây qua mạch ngoài. Có thiết lập như vậy hay không do ban quản lý tòa nhà quyết định. |
Sự cố lúc nửa đêm, thông báo đi như thế nào
Rạng sáng, bơm chính nhảy aptomat. Mô-đun cảnh báo mất điện trước tiên gọi điện thoại thoại cho nhân viên trực; nếu không ai trả lời, sẽ lần lượt thông báo cho người phụ trách cơ điện và quản lý tòa nhà (thông báo nâng cấp), tin nhắn điện thoại được gửi đến mọi người cùng lúc để ai cũng biết hiện giờ ai đang xử lý. Mô-đun cảnh báo mất điện có thể thông báo qua LINE, SMS, Email, cuộc gọi thoại; Hệ thống cảnh báo ngập dùng LINE, SMS, Email và đèn còi tại chỗ.
Khi cả tòa nhà mất điện, cảnh báo còn gửi đi được không
Mô-đun cảnh báo mất điện phải chọn bản NB-IoT hoặc bản 4G có SIM tích hợp thì mới gửi được khi mất điện; bản Wi-Fi khi tòa nhà mất điện, thiết bị mạng cũng mất điện theo. Tầng hầm thường sóng yếu, trước khi chọn bản nên cầm điện thoại đến tủ phân phối điện và cạnh hố thu nước xem có sóng không. Cách chọn phiên bản xem tại Cách chọn thiết bị cảnh báo mất điện.
Bảo trì, tuần tra và thông báo tức thời, mỗi cách nhìn thấy được gì
| Cách làm | Thấy được | Không thấy | Biết khi nào |
|---|---|---|---|
| Bảo trì cơ điện định kỳ | Mòn bơm, phao điện, thử chuyển đổi | Hỏng đột xuất giữa hai kỳ bảo trì | Kỳ bảo trì kế tiếp, hoặc khi nước ngập |
| Nhân viên trực tuần tra | Mực nước và tiếng bơm bất thường tại thời điểm đi tuần | Khoảng trống giữa các lần tuần tra | Lần tuần tra kế tiếp |
| Lắp thêm thông báo tức thời | Nhảy aptomat, mất điện, dòng điện bất thường, mực nước dâng | Không tự sửa bơm, việc xử lý vẫn do con người | Ngay lúc xảy ra |
Thông báo tức thời không thay thế bảo trì và tuần tra, mà bù vào khoảng thời gian không ai theo dõi. Chúng tôi không dự đoán khi nào bơm hỏng, cũng không đảm bảo không ngập; việc nó làm là khi có sự cố thì có người biết ngay.
VI. Kiểm tra 5 phút làm được ngay tối nay
- Mở tủ điều khiển bơm, xem công tắc chọn của cả hai bơm có đều ở "Tự động" không, không bị chuyển sang thủ công hoặc tắt.
- Xem aptomat có nhảy không.
- Xem mực nước hiện tại trong hố thu nước và ghi lại; những lần kiểm tra sau cũng ghi, như vậy mới biết thế nào là bất thường.
- Hỏi nhà thầu bảo trì: lần gần nhất thử "một bơm dừng, bơm kia tự động tiếp quản" là khi nào?
- Xác nhận khi có sự cố lúc nửa đêm, nhân viên trực biết phải gọi cho ai, danh sách được dán ở phòng trực.
VII. Danh mục kiểm tra thoát nước tầng hầm trước mùa mưa lớn
- Dọn rác và bùn trong hố thu nước và rãnh thoát nước; phao điện lên xuống tự do, dây không bị quấn.
- Chạy thử từng bơm bằng tay một lần, xác nhận bơm được nước.
- Thử chuyển đổi: nhờ nhà thầu dừng một bơm, xem bơm còn lại có tự tiếp quản không.
- Đèn báo và cảnh báo quá tải của tủ điều khiển bình thường, đầu nối dây không lỏng, không có vết cháy.
- Khi mất điện, ai cấp điện: máy phát điện hoặc UPS có đấu vào bơm không, nhiên liệu có đủ không, đã chạy thử chưa.
- Thiết bị chắn nước ở lối ra vào tầng hầm đủ bộ phận, nhân viên trực đã diễn tập.
- Cập nhật danh sách liên hệ khẩn cấp: nhân viên trực, người phụ trách cơ điện, quản lý tòa nhà, nhà thầu bảo trì.
- Nếu đã lắp thông báo sớm, hãy gửi một thông báo thử, xác nhận mọi người đều nhận được.
Bảng này có thể đưa thẳng vào hạng mục kiểm tra của hợp đồng bảo trì cơ điện. Khi ngập nước, không tự ý vào tầng hầm hoặc khu vực phân phối điện đang ngập.
8 câu hỏi dành cho nhà thầu bảo trì cơ điện
- Bơm của chúng tôi là mấy pha, công suất bao nhiêu mã lực? Đã lắp được mấy năm?
- Hai bơm chạy luân phiên, hay bơm chính hỏng mới chuyển sang dự phòng? Rơ le luân phiên có bị chuyển sang chạy đơn không?
- Việc chuyển đổi dựa vào linh kiện nào? Lần thử chuyển đổi gần nhất là khi nào?
- Phao điện hoặc bộ điều khiển mực nước thay lần gần nhất là khi nào?
- Tủ điều khiển có ngõ ra tín hiệu cảnh báo bất thường không? Hiện đang thông báo cho ai?
- Nếu có sự cố lúc nửa đêm, bên bạn sửa chữa khẩn cấp mất bao lâu để đến?
- Có biên bản bảo trì bằng văn bản không? Mỗi lần có thể cho chúng tôi một bản không?
- Nếu muốn lắp giám sát điện của bơm và cảnh báo mực nước hố thu nước, tủ phân phối điện có chỗ không, có cần kéo thêm dây không?
VIII. Đề xuất với ban quản lý tòa nhà, có thể viết như sau
Nội dung đề xuất: lắp thêm thông báo tức thời khi có bất thường cho thiết bị bơm nước tầng hầm.
Thuyết minh: nếu thiết bị bơm nước tầng hầm của tòa nhà này hỏng vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, hiện phải đến khi có người đi kiểm tra mới phát hiện. Để xử lý trước khi nước đọng lan rộng, đề xuất lắp thêm:
- Giám sát điện của bơm: khi hai bơm nhảy aptomat, mất điện hoặc dòng điện bất thường, gọi điện thoại thoại và nhắn tin điện thoại cho nhân viên trực, đồng thời lần lượt thông báo cho người phụ trách kế tiếp.
- Cảnh báo mực nước hố thu nước: mực nước đến ngưỡng cảnh báo thì thông báo, đồng thời phát đèn và còi cảnh báo tại chỗ; khi mất điện vẫn duy trì cảnh báo.
Hiệu quả dự kiến: khi thiết bị bất thường, có người biết và xử lý ngay lập tức; lưu lại nhật ký dùng điện và mực nước làm căn cứ cho bảo trì và thay thế sớm.
Đính kèm: báo giá của nhà cung cấp, mô tả thiết bị, ý kiến của nhà thầu bảo trì.
Để thuyết phục cư dân không cần nói về công nghệ, chỉ cần ba câu: "Lần trước là nửa đêm không ai biết", "Đây là để có người biết, không phải thay thiết bị", "Có nhật ký, sau này bảo trì, thay bơm đều có căn cứ".
IX. Muốn biết tòa nhà của bạn nên đấu nối thế nào?
Hãy gửi cho chúng tôi ảnh tủ điều khiển, hố thu nước và quốc gia nơi bạn ở, chúng tôi sẽ giúp xem nên đấu mấy mạch và phiên bản truyền thông nào phù hợp. Bơm của tòa nhà thường là ba pha hoặc công suất lớn, bơm ba pha cần dùng Mô-đun cảnh báo mất điện (bản ba pha) để giám sát dòng điện; cách đấu phải xem theo tủ phân phối điện, sau khi xác nhận thì do thợ điện đủ chuyên môn thi công. Băng tần kết nối, mạng viễn thông địa phương và yêu cầu chứng nhận khác nhau tùy quốc gia, chúng tôi sẽ xác nhận phiên bản truyền thông và cách cung cấp phù hợp; khách hàng nước ngoài được hỗ trợ kỹ thuật từ xa. Mời để lại thông tin tại Liên hệ hoặc gọi điện +886-2-7752-3952.
Câu hỏi thường gặp
Q1: Chạy luân phiên bơm nước thải là gì?
Cách điều khiển để 2 bơm chìm trong hố thu nước thay nhau chạy, khi một bơm hỏng thì bơm còn lại tiếp quản; khi mực nước quá cao, cả hai bơm cũng có thể bơm cùng lúc. Việc chuyển đổi do tủ điện điều khiển bơm đảm nhiệm.
Q2: Hai bơm chạy luân phiên, vì sao vẫn có thể cùng dừng?
Khi rơ le luân phiên, bộ điều khiển mực nước, phao điện hoặc chính nguồn điện của tủ điều khiển bị hỏng, cả hai bơm đều không nhận được lệnh khởi động hoặc đều mất điện; khi mất điện, hai bơm cũng dừng cùng lúc.
Q3: Rơ le luân phiên hỏng thì sao? Có thể chuyển sang chạy đơn không?
Khi rơ le luân phiên hỏng, bơm đến lượt chạy có thể không nhận được lệnh khởi động, khiến cả hai bơm đều không chạy. Chuyển sang chạy đơn có thể giúp một bơm tiếp tục bơm nước như bình thường, nhưng khi đó không còn bơm dự phòng, cần ghi lại và sớm sửa để trở về chế độ chạy luân phiên.
Q4: Tủ điều khiển đã có đèn cảnh báo, có còn cần thông báo từ xa không?
Nhiều tủ điều khiển chỉ có đèn báo và còi buzzer tại chỗ; ban đêm tầng hầm không có người thì không ai biết. Thông báo từ xa là gửi cảnh báo đến điện thoại của người phụ trách.
Q5: Có cần thay bơm hoặc tủ điều khiển hiện có không?
Không cần. Mô-đun cảnh báo mất điện được lắp song song vào đường dây hiện có, giám sát tối đa 4 mạch; Hệ thống cảnh báo ngập đo mực nước từ phía trên hố thu nước và là một bộ riêng biệt với phao điện hiện có. Bơm ba pha được giám sát bằng Mô-đun cảnh báo mất điện (bản ba pha), việc thi công do thợ điện đủ chuyên môn thực hiện.
Q6: Khi mất điện, thông báo có còn gửi đi được không?
Mô-đun cảnh báo mất điện chọn bản NB-IoT hoặc bản 4G có SIM tích hợp thì gửi được; bản Wi-Fi sẽ mất mạng khi tòa nhà mất điện. Hệ thống cảnh báo ngập có pin dự phòng tích hợp, khi mất điện vẫn duy trì cảnh báo.
Q7: Có thể dự đoán khi nào bơm sẽ hỏng không?
Không dự đoán. Nhưng nhật ký dùng điện cho thấy việc nhảy aptomat thường xuyên, điện năng tiêu thụ tăng, khởi động và dừng liên tục, có thể dùng làm tham khảo cho bảo trì và thay thế sớm.
Q8: Có dùng được ở các nước ngoài Đài Loan không?
Băng tần kết nối, mạng viễn thông địa phương và yêu cầu chứng nhận khác nhau tùy từng quốc gia. Hãy cho chúng tôi biết quốc gia và địa điểm sử dụng, chúng tôi sẽ xác nhận phiên bản truyền thông phù hợp và cách cung cấp; khách hàng nước ngoài được hỗ trợ kỹ thuật từ xa.
Đọc thêm
- Chọn thiết bị cảnh báo mất điện thế nào? Wi-Fi, NB-IoT, 4G khác nhau ở đâu và khi mất điện có gửi được cảnh báo không
- Xem mực nước bồn nước, hồ chứa từ xa: mực nước thấp tự bật máy bơm, đầy nước tự tắt
- Ai chịu trách nhiệm khi tầng hầm tòa nhà ở Đài Loan bị ngập? Trách nhiệm của ban quản lý và hỗ trợ kinh phí (tiếng Trung)
Tài liệu tham khảo
- PRO360, Hướng dẫn sửa chữa bơm nước (cập nhật 2026-01-02): các sự cố thường gặp của bơm và tần suất kiểm tra khuyến nghị.
Ngày cập nhật bài viết này: 2026-11-13
