Kadar penggunaan mesin ialah kadar masa mesin benar-benar mengeluarkan berbanding masa pengeluaran yang dirancang, dengan formula "masa operasi sebenar ÷ masa pengeluaran yang dirancang × 100%". Kadar penggunaan hanya melihat masa; OEE masih didarab dengan kelajuan dan kadar kualiti, jadi ketiga-tiganya dilihat bersama.
Pengurus kilang sering bertanya: "Berapakah sebenarnya kadar penggunaan kita?" "Mengapa kadar penggunaan dalam laporan melebihi 100%?" "Kadar penggunaan dan OEE, yang mana perlu dilihat?" Artikel ini menggunakan contoh satu mesin tekan untuk mengira formulanya langkah demi langkah, serta menerangkan mengapa kadar penggunaan yang direkod secara manual sering tidak tepat dan bagaimana mengumpulkannya secara automatik daripada mesin lama.
Bagaimana Formula Kadar Penggunaan Mesin Dikira?
Kadar penggunaan yang paling lazim digunakan (juga dipanggil kadar penggunaan masa) hanya menggunakan satu formula:
Kadar penggunaan = masa operasi sebenar ÷ masa pengeluaran yang dirancang × 100%
- Masa pengeluaran yang dirancang: masa yang dijadualkan untuk pengeluaran pada mesin ini. Contohnya satu syif 8 jam ditolak rehat tengah hari 1 jam, jadi 7 jam.
- Masa operasi sebenar: masa pengeluaran yang dirancang ditolak semua masa berhenti, contohnya tukar acuan, menunggu bahan, kerosakan, penyelarasan mesin dan menunggu pekerja.
Contoh Pengiraan: Satu Syif pada Satu Mesin Tekan
| Item | Masa |
|---|---|
| Masa syif | 8 jam (480 minit) |
| Rehat tengah hari (tidak dijadualkan pengeluaran) | 60 minit |
| Masa pengeluaran yang dirancang | 420 minit |
| Tukar acuan 2 kali | 40 minit |
| Menunggu bahan, gangguan kecil | 23 minit |
| Masa operasi sebenar | 420 − 40 − 23 = 357 minit |
| Kadar Penggunaan | 357 ÷ 420 ＝ 85% |
Mesin tekan ini tidak mengeluarkan selama 15% masanya. Untuk menaikkan kadar penggunaan, anda perlu tahu di mana 63 minit ini hilang: tukar acuan yang terlalu lama, menunggu bahan, atau kerosakan.
Apakah Beza Kadar Penggunaan dengan OEE?
OEE (Overall Equipment Effectiveness, keberkesanan keseluruhan peralatan) ialah hasil darab tiga angka:
OEE = kadar penggunaan (masa) × kecekapan prestasi (kelajuan) × kadar kualiti (mutu)
| Penunjuk | Soalan yang dijawab | Formula | Kehilangan yang kelihatan |
|---|---|---|---|
| Kadar Penggunaan | Berapa lama mesin bekerja? | Masa operasi sebenar ÷ masa pengeluaran yang dirancang | Tukar acuan, menunggu bahan, kerosakan, penyelarasan |
| Kecekapan prestasi | Semasa bekerja, adakah kelajuannya cukup? | Bilangan output sebenar ÷ (masa operasi sebenar × kelajuan piawai) | Berjalan kosong, berhenti seketika, pengeluaran diperlahankan |
| Kadar kualiti | Daripada yang dihasilkan, berapa yang baik? | Bilangan produk baik ÷ bilangan output sebenar | Produk cacat, kerja semula, produk ujian semasa menghidupkan dan menyelaraskan mesin |
| OEE | Sejauh mana mesin ini berfungsi secara keseluruhan? | Ketiga-tiganya didarab | Semua perkara di atas |
Ringkasnya: kadar penggunaan yang tinggi tidak bermakna pengeluarannya banyak atau bagus. Mesin sentiasa hidup tetapi sangat perlahan dan menghasilkan banyak produk cacat, kadar penggunaannya tetap kelihatan cantik, dan hanya OEE yang menunjukkan masalahnya.
Cara Mengira OEE: Sambung dengan Mesin Tekan yang Sama
Menyambung contoh di atas, kelajuan piawai mesin tekan ini ialah 30 keping seminit:
- Kadar penggunaan: 357 ÷ 420 = 85%
- Kecekapan prestasi: dalam 357 minit pada kelajuan piawai boleh dihasilkan 357 × 30 = 10,710 keping, sedangkan yang dibuat 8,568 keping, jadi 8,568 ÷ 10,710 = 80%
- Kadar kualiti: daripada 8,568 keping, produk baik 8,140 keping, jadi 8,140 ÷ 8,568 ≈ 95%
- OEE：85% × 80% × 95% ≈ 64.6%
Pada mesin yang sama, kadar penggunaan 85% kelihatan baik, tetapi OEE hanya sekitar enam puluh peratus. Bezanya terutama pada kecekapan prestasi: sepanjang mesin hidup, ada kehilangan kelajuan sekitar dua puluh peratus, mungkin kerana berhenti seketika, suapan bahan tersekat-sekat atau sengaja diperlahankan. Inilah sebabnya melihat kadar penggunaan sahaja tidak mencukupi.
Mengapa Kadar Penggunaan Boleh Melebihi 100%?
Mengikut formula di atas, kadar penggunaan tidak mungkin melebihi 100%. Angka melebihi 100% dalam laporan biasanya muncul kerana cara mengira penyebut dan pengangka berbeza:
- Penyebut menggunakan "masa syif yang dijadualkan" sedangkan mesin bekerja lebih masa: dirancang 8 jam tetapi mesin bekerja 9 jam, jadi hasilnya melebihi 100%. Masa lebih masa sepatutnya turut dikira dalam masa pengeluaran yang dirancang.
- Menggunakan "jumlah pengeluaran ÷ kapasiti piawai" untuk mengira kadar penggunaan: sesetengah kilang mengira kadar penggunaan sebagai "jumlah pengeluaran sebenar ÷ kapasiti piawai". Jika kelajuan piawai ditetapkan terlalu konservatif dan sebenarnya lebih laju daripada piawai, hasilnya melebihi 100%. Ini sebenarnya lebih hampir kepada kecekapan prestasi, dan kelajuan piawai perlu dikaji semula.
- Seorang menjaga beberapa mesin, atau beberapa syif dicampur: pengangka menjumlahkan masa beberapa mesin atau beberapa syif, sedangkan penyebut hanya menggunakan satu mesin dan satu syif.
Jika menemui angka melebihi 100%, jelaskan dahulu formulanya: masa apa yang menjadi pengangka dan penyebut, dan dari mana asalnya. Seragamkan cara pengiraan dalam satu kilang supaya antara barisan boleh dibandingkan.
Adakah Kadar Penggunaan Semakin Tinggi Semakin Baik?
Belum tentu. Kadar penggunaan yang tinggi bermakna mesin jarang berhenti, tetapi jika pesanan tidak sebanyak itu, memaksa mesin terus bekerja hanya menimbun stok serta memakan bahan dan ruang gudang. Cara pandang yang lebih realistik:
- Apabila perlu mengeluarkan, adakah mesin boleh terus berjalan pada bila-bila masa: kerosakan dan tukar acuan yang terlalu lama perlu diperbaiki, dan bahagian ini semakin sedikit semakin baik.
- Apabila tiada pesanan, mesin berhenti itu perkara biasa: tidak perlu mengeluarkan semata-mata supaya angkanya cantik.
- Melihat arah aliran lebih penting daripada satu angka: adakah mesin yang sama bulan ini lebih tinggi atau lebih rendah daripada bulan lalu, dan adakah punca berhenti berkurangan.
Kadar Penggunaan, Kebolehsediaan dan Penggunaan Kapasiti: Istilah yang Sering Bercampur Aduk
| Nama | Maksud yang lazim | Perhatikan |
|---|---|---|
| Kadar penggunaan (kadar penggunaan masa) | Masa operasi sebenar ÷ masa pengeluaran yang dirancang | Istilah yang paling kerap digunakan di kilang Taiwan |
| Kebolehsediaan (availability) | Peratusan mesin boleh berjalan "apabila diperlukan", yang melihat ketidakupayaan berjalan akibat kerosakan dan tukar acuan | Kilang Jepun sering memisahkannya daripada kadar penggunaan; semakin hampir 100% semakin baik |
| Penggunaan kapasiti | Jumlah pengeluaran sebenar ÷ kapasiti maksimum | Sering digunakan dalam laporan pengurusan dan keadaan ekonomi, berbeza dengan kadar penggunaan di lantai pengeluaran |
| OEE (keberkesanan keseluruhan peralatan) | Kadar penggunaan × kecekapan prestasi × kadar kualiti | Melihat masa, kelajuan dan kualiti sekali gus |
Istilah yang sama boleh dikira dengan cara berbeza di kilang berbeza. Apabila memadankan angka dengan pelanggan, ibu pejabat atau perunding, pastikan dahulu formula yang mereka gunakan.
Mengapa Kadar Penggunaan yang Direkod Secara Manual Sering Tidak Tepat?
- Masa berhenti diisi daripada ingatan: borang baru diisi menjelang pulang, dan henti seketika selama beberapa minit langsung tidak direkod.
- Jumlah pengeluaran dikira dengan mata atau dikira kemudian: bilangan dan masa tidak sepadan, jadi kecekapan prestasi tidak dapat dikira.
- Setiap orang merekod dengan cara berbeza: sama ada tukar acuan dikira berhenti dan sama ada rehat tengah hari ditolak, penulisannya berbeza antara syif.
- Data baru disusun pada akhir bulan: semasa masalah berlaku tiada siapa tahu, dan apabila laporan siap sudah beberapa minggu berlalu.
Supaya kadar penggunaan dan OEE benar-benar berguna, kuncinya ialah membuat mesin merekod sendiri setiap kali beroperasi.
Bagaimana Mengumpul Kadar Penggunaan Mesin Lama Secara Automatik?
Banyak kilang menggunakan mesin penekan, mesin pengacuanan suntikan dan mesin pembungkusan selama lebih sepuluh tahun tanpa antara muka rangkaian, dan menukar kepada mesin baharu tidak berbaloi. Utilization Fairy ialah sistem pemantauan kadar penggunaan mesin yang dibangunkan sendiri oleh YenProtek, tidak perlu mengubah suai mesin dan boleh dipasang pada mesin lama:
- Tanpa menghentikan barisan, tanpa mengubah suai mesin: pasang satu kotak kawalan yang mengandungi pembilang dan modul komunikasi di sebelah mesin. Sesuai untuk mesin baharu dan lama, pelbagai jenama.
- Dimuat naik secara automatik setiap kali beroperasi: setiap bilangan dimuat naik secara automatik ke awan, tidak perlu lagi direkod secara manual.
- Kadar penggunaan dan OEE dikira secara automatik: sistem menghitung output secara automatik, mengira kadar penggunaan, dan juga boleh mengira OEE. Boleh dilihat pada komputer, tablet dan telefon bimbit.
- Punca henti dan rekod sejarah: status peralatan masa nyata, kemajuan pengeluaran, arahan kerja, analisis punca henti, rekod pengeluaran sejarah dan carta arah aliran semuanya ada dalam satu platform.
Contoh pelaksanaan: sebuah kilang pemprosesan mesin penekan di Taichung, yang kebanyakan mesinnya ialah mesin lama tanpa sambungan rangkaian dan berlainan jenama, mahu mengumpul status pengeluaran dan kadar penggunaan setiap mesin tanpa mengubah suai mesin dan dengan pemasangan yang cepat. YenProtek menyiapkan pemantauan kadar penggunaan seluruh kilang dengan memasang kotak kawalan. Butirannya boleh dilihat di Kajian Kes Pemantauan Kadar Penggunaan Industri Mesin Penekan.
Apabila nilai pada meter dan alat pengukur juga perlu dikumpul, anda boleh menggandingkannya dengan Monitor-Fairy, yang membaca meter secara automatik dengan pengecaman imej, tanpa menanggalkan meter atau mengubah suai mesin.
Bagaimana Menganggar Kos Pelaksanaan?
Kos terutamanya bergantung pada bilangan mesin yang disambungkan, cara bersambung ke internet di lokasi, dan sama ada perlu disepadukan dengan sistem sedia ada. Anda boleh ke Anggaran Harga Dalam Talian Utilization Fairy dahulu, pilih bilangan mesin untuk melihat anggaran kos. Jika jenis mesin banyak atau perlu bersambung ke MES atau ERP, sila Hubungi Kami dan kami akan menilai mengikut keadaan di lokasi.
Soalan Lazim
S1: Apakah formula kadar penggunaan mesin?
Kadar penggunaan = masa operasi sebenar ÷ masa pengeluaran yang dirancang × 100%. Masa pengeluaran yang dirancang ialah masa yang dijadualkan untuk pengeluaran, manakala masa operasi sebenar ialah masa mesin benar-benar bekerja selepas ditolak masa henti seperti tukar acuan, menunggu bahan dan kerosakan.
S2: Apakah beza kadar penggunaan dengan OEE?
Kadar penggunaan hanya melihat masa, manakala OEE ialah kadar penggunaan × kecekapan prestasi × kadar kualiti, yang melihat masa, kelajuan dan kualiti sekali gus. Jika kadar penggunaan tinggi tetapi kelajuan perlahan dan banyak cacat, OEE tetap akan rendah.
S3: Bolehkah kadar penggunaan melebihi 100%?
Mengikut formula piawai tidak boleh. Hasil melebihi 100% biasanya kerana penyebut tidak memasukkan masa lebih masa, atau kerana "jumlah pengeluaran ÷ kapasiti piawai" digunakan sebagai kadar penggunaan sedangkan kelajuan piawai ditetapkan terlalu rendah. Seragamkan dahulu cara pengiraan.
S4: Berapakah OEE yang dianggap baik?
Setiap industri dan jenis mesin sangat berbeza, dan tiada satu angka yang sesuai untuk semua kilang. Cara yang lebih realistik ialah mengira OEE anda sendiri dengan betul, melihat kehilangan yang mana paling besar, kemudian menjejak setiap bulan sama ada ada penambahbaikan.
S5: Mesin lama tiada fungsi rangkaian, bolehkah kadar penggunaannya dikumpul secara automatik?
Boleh. Utilization Fairy memasang kotak kawalan yang mengandungi pembilang dan modul komunikasi di sebelah mesin, tanpa menghentikan barisan dan tanpa mengubah suai mesin. Setiap kali mesin bekerja, data dimuat naik ke awan secara automatik dan kadar penggunaan serta OEE dikira.
S6: Bolehkah disambungkan dengan MES dan ERP yang sedia ada?
Boleh menyediakan integrasi data. Beritahu kami nama sistem sedia ada dan data yang ingin disambungkan, kemudian kami menilai mengikut projek.
